Πώς κάποια Ελληνικά ενημερωτικά site εξέλαβαν την σημερινή επιστολή Snowden

Chris Gioran bio photo By Chris Gioran

Ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα της χρονιάς είναι αναμφισβήτητα οι αποκαλύψεις για την έκταση και το αντικείμενο του κατασκοπευτικού προγράμματος της Αμερικανικής NSA και των αδελφών υπηρεσιών της σε άλλες χώρες. Στην Ελλάδα η ιστορία έχει καλυφθεί αποσπασματικά, σαν να αποτελεί κάτι το αξιοπερίεργο που συμβαίνει μακριά από εμάς, σαν κάτι που δεν μας αγγίζει. Τα μέσα ενημέρωσης έδειξαν κάποιο αυξημένο ενδιαφέρον όταν (αναπόφευκτα) ενεπλάκη και η Ελλάδα σαν αντικείμενο παρακολούθησης αλλά γρήγορα το ξεχάσανε [1].

Σήμερα λοιπόν ο κ. Edward Snowden δημοσίευσε μία ανοικτή επιστολή στην Βραζιλιάνικη εφημερίδα Folha de S. Paulo. Το κείμενο μπορεί να το διαβάσει κανείς εδώ.

Σε αυτή την επιστολή ο κ. Snowden μεταξύ άλλων αναφέρει την δυσκολία της θέσης του λόγω της δίωξής του από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, συντάσσεται με την κυβέρνηση της Βραζιλίας στην ανάγκη να καταπολεμηθούν τα προγράμματα παρακολούθησης που προωθεί η NSA και οι αδελφές της υπηρεσίες και προτείνει την βοήθεια του προς την Βραζιλία σε αυτό το στόχο, κάνοντας σαφή την προϋπόθεση να του χορηγηθεί άσυλο. Αλλά δεν χρειάζεται να με πιστέψεις. Δεν χρειάζεται να πιστέψεις κανέναν. Διάβασε το κείμενο που παρέθεσα παραπάνω.

Κοίτα τώρα τι λένε στο in.gr, στην Καθημερινή και το Πρώτο Θέμα

(Παρατήρησε επίσης ότι δεν παραθέτουν πουθενά το link με το κείμενο της δήλωσης. Θα νόμιζε κανείς ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να αναφέρουν τις πηγές τους.)

Το πρόβλημα με τα παραπάνω άρθρα είναι λεπτό αλλά εξαιρετικά σημαντικό. Και τα τρία προτιμούν να ερμηνεύσουν την προσφορά σε βοήθεια από τον κ. Snowden προς την κυβέρνηση της Βραζιλίας σε θέματα που αφορούν την παρακολούθηση ως “προσφορά πληροφοριών”.

Κατ’ αρχάς, ποτέ στο κείμενο της αποστολής δεν εμφανίζεται κάτι τέτοιο σαν πρόταση. Πουθενά. Ο κ. Snowden συγκεκριμένα δεν ζητά τίποτα. Ναι, τίποτα. Λέει ότι το άσυλο είναι απαραίτητο για να προσφέρει συγκεκριμένες υπηρεσίες αλλά δεν το ζητά. Αποτελεί μεγάλο άλμα “δημοσιογραφίας” να πει κάποιος πως προτείνει ανταλλαγή. Ο παγκόσμιος τύπος φαίνεται πως πήρε την ελευθερία να ερμηνεύσει τα λόγια του Snowden όπως έκρινε αυτός, αγνοώντας τι πράγματι είπε. Στα παραπάνω site έγινε ένα ακόμη άλμα, όπου το αντάλλαγμα για άσυλο ήταν “πληροφορίες”.

Δεύτερον, ποιές είναι αυτές οι “πληροφορίες”? Είναι γνωστό ότι η ημιμάθεια είναι χειρότερη της αμάθειας - εν προκειμένω το ελληνικό κοινό “γνωρίζει” πως ο Edward Snowden έχει γνώση εκ των έσω για τα προγράμματα κατασκοπείας της χώρας του, κάτι για το οποίο διώκεται από αυτή. Σίγουρα, διαβάζοντας τις παραπάνω προτάσεις, δύσκολα αποφεύγει κάποιος το συμπέρασμα ότι ο Snowden θα “πουλήσει” τις γνώσεις του για να σώσει τον εαυτό του, δεδομένης ειδικά της ημερομηνίας λήξης της φιλοξενίας του από την Ρωσία. Φυσικά κάθε ενέργεια του Snowden δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση και πρέπει να είσαι φανατικός του Fox news για να είσαι ακόμη προσκολλημένος στην ιδέα ότι ο Snowden είναι προδότης και κατάσκοπος.

Δεν πρόκειται για ένα απλό λάθος. Αν ψάξει κανείς στο Google για προτάσεις παρόμοιες με τους τίτλους των παραπάνω άρθρων θα λάβει 0 αποτελέσματα στον ξένο τύπο (σε περιμένω αναγνώστη, να κάνεις ακριβώς αυτό). Και τέτοια στοχευμένη παρερμηνεία από 3 μεγάλα ενημερωτικά site δεν μπορεί να είναι τυχαία, αν και δεν θα προβώ σε εικασίες επ’ αυτού. Αυτό που θα παρατηρήσω είναι ότι δύσκολα μπορεί να χαρακτηρισθεί ως λάθος - εκτός αν οι συντάκτες των συγκεκριμένων άρθρων διάβασαν μία επικεφαλίδα και άφησαν την φαντασία τους να οργιάσει. Ας το αποκλείσουμε αυτό τώρα. Το αποτέλεσμα που έχει ένας τέτοιος τίτλος σε ένα ημιμαθές κοινό ειναί αυτό της σπίλωσης του χαρακτήρα του κ. Snowden. Σίγουρα, μπορεί να έχει ως σκοπό καθαρά το να οδηγήσει τον κόσμο στο να διαβάσει το άρθρο, αφού επιβεβαιώνει αυτό που φανταζόμαστε ήδη. Ίσως να μην είναι εσκεμμένο. Αλλά σίγουρα συμβαίνει.

Και δεν μπορώ παρά να αναρωτηθώ - γιατί?

[1] Με την ίδια ταχύτητα που η κυβέρνηση (ή κανένα κόμμα εδώ που τα λέμε) αποφάσισε να μην κάνει καμμία ουσιώδη κίνηση για να αναζητήσει πως παραβιάζεται η κυριαρχία της χώρας στο χώρο της πληροφορίας. Μάλιστα χαρακτηριστική είναι η δήλωση της κυβέρνησης εδώ η οποία βασικά λέει ότι το θέμα είναι λήξαν και όποιος απορεί για το έργο και τις δραστηριότητες της ΕΥΠ μάλλον προδότης είναι. Αλλά αυτό είναι για άλλη συζήτηση.